YKS AYT · Fizik · Konu 1/6
Vektörler, Bağıl Hareket ve Atışlar
Özet
AYT fiziği vektörel düşünmeyi ister. Bileşenlere ayırma, bağıl hız ve atış hareketleri; dönme ve çembersel hareketin de ön koşuludur.
Kavramlar
Bağıl hız
Gözlemciye göre hız: v(bağıl) = v(cisim) − v(gözlemci).
Yatay atış
Yatayda sabit hız, düşeyde serbest düşme; iki hareket birbirinden bağımsızdır.
Eğik atış
Tepe noktasında düşey hız sıfırdır; yatay hız değişmez.
Kurallar ve formüller
- Eğik atışta menzil R = v² · sin2α / g · En büyük menzil α = 45° için
- Uçuş süresi t = 2 v sinα / g · Maksimum yükseklik h = v² sin²α / 2g
Çözümlü örnekler
1Aynı yükseklikten biri serbest bırakılan, diğeri yatay atılan iki cisimden hangisi yere önce düşer?
Çözümü göster
Aynı anda düşer; düşey hareketleri aynıdır.
Sık yapılan hatalar
- Atış hareketinde tepe noktasında hızın sıfır olduğunu sanmak; yalnız düşey bileşen sıfırdır.
Püf noktası
Atış sorusunda hareketi iki tabloya ayır: yatayda x = v·t, düşeyde h = ½ g t²; ortak değişken zamandır.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.