YKS AYT · Fizik · Konu 5/6
Manyetizma, İndüksiyon ve Alternatif Akım
Özet
Akım taşıyan tele etkiyen kuvvet, Faraday indüksiyonu ve transformatörler AYT'de birlikte sorulur.
Kavramlar
Manyetik akı
Φ = B · A · cosθ; akı değişimi indüksiyon akımı doğurur.
Lenz kuralı
İndüksiyon akımı, kendisini oluşturan akı değişimine karşı koyacak yönde oluşur.
Transformatör
Alternatif akımda gerilimi sarım sayısı oranında değiştirir.
Kurallar ve formüller
- ε = −N · ΔΦ / Δt · Transformatör: V₁ / V₂ = N₁ / N₂ (ideal)
Çözümlü örnekler
1Primerde 200, sekonderde 50 sarım bulunan ideal transformatörün primerine 220 V verilirse sekonder gerilimi nedir?
Çözümü göster
220 · 50/200 = 55 V.
Sık yapılan hatalar
- Transformatörün doğru akımla çalıştığını sanmak; akı değişimi için alternatif akım gerekir.
Püf noktası
Lenz sorusunda "değişime karşı" ilkesini uygula: mıknatıs yaklaşıyorsa halka itecek, uzaklaşıyorsa çekecek yönde akım oluşur.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.