YKS AYT · Fizik · Konu 2/6
Newton Yasaları, İtme ve Momentum
Özet
Momentumun korunumu çarpışma ve patlama sorularını, itme-momentum ilişkisi ise kısa süreli kuvvet sorularını çözer.
Kavramlar
Momentum
p = m · v; vektörel büyüklüktür.
İtme
İ = F · Δt = Δp; çarpma süresi uzarsa kuvvet azalır (hava yastığı).
Esnek çarpışma
Hem momentum hem kinetik enerji korunur; esnek olmayan çarpışmada yalnız momentum korunur.
Kurallar ve formüller
- Dış kuvvet yoksa toplam momentum korunur: m₁v₁ + m₂v₂ = m₁v₁' + m₂v₂'
Çözümlü örnekler
12 kg, 6 m/s hızla giden cisim duran 1 kg'lık cisme çarpıp yapışıyor. Ortak hız nedir?
Çözümü göster
2·6 = 3·v → v = 4 m/s.
Sık yapılan hatalar
- Yapışan çarpışmada kinetik enerjinin korunduğunu sanmak.
Püf noktası
Çarpışma sorusunda önce yönleri işaretle; ters yöndeki hıza eksi işareti koymayı unutma.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.