Hakkında
1864 tarihli Teşkil-i Vilayet Nizamnamesi, literatürde Vilayetler Kanunu veya Vilayet Islahatı Kanunu adıyla da bilinir. Tanzimat devrinde 8 Ekim 1864 tarihinde Abdülaziz tarafından kabul edilen bu kanun, Osmanlı taşra idaresinde köklü bir dönüm noktası teşkil etti.
Kanunun hazırlanışında başlıca rol oynayanlardan biri, aynı zamanda uygulamanın öncüsü olan Midhat Paşa idi. Vilayet Nizamnâmesi ile imparatorluk içindeki idarî yapılanma yeniden düzenlenmiş, klasik eyalet sistemi kaldırılarak yerine modern vilayet teşkilatı ihdas edilmiştir. Bu düzenleme, Tanzimat'ın merkezileştirici ve modernleştirici idari reformlarının en önemlilerinden biri kabul edilir.
İlk neşir tarihi Miladi takvime göre 8 Kasım 1864, Rûmî/Hicrî tarihe göre ise 7 Cemaziyülahır 1281 idi. Kanun, 1867'de bazı tadillerle yeniden düzenlendi. Osmanlı Türkçesi nüshası ilk defa Takvim-i Vekayi'nin 773. sayısında yayımlandı; ardından Düstur'un I. tertip, I. cildin 517–538. sayfasında, 1867 tarihli tadil edilmiş nüshası ise aynı cildin 608–624. sayfasında basılmıştır. Kanunun Yunanca versiyonu ise Οθωμανικοί κώδικες ("Othōmanikoi kōdēkes", yani "Osmanlı Mevzuatı") adlı eserin 2911. sayfasında, Fransızca tercümesi ise Ligoraki Aristarki Bey tarafından derlenen Législation ottomane'nin II. cildi 273. sayfasında neşredildi.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Zaman çizelgesi
- Sultan Abdülaziz (1861–1876): Zırhlı donanma, Avrupa seyahati ve trajik bir son
- Vilayet Nizamnamesi (1864): Tuna vilayeti deneyi ve Osmanlı taşra yönetiminin yeniden kuruluşu
- Mithat Paşa: Tuna valisi, anayasanın mimarı ve Taif'te biten bir hayat
Kaynaklar
- Vikipedi: Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi CC BY-SA 4.0
