Malgaç Baskını

Malgaç Baskını, Yörük Ali Efe ve arkadaşlarının 16 Haziran 1919 tarihinde Sultanhisar ile Atça arasındaki Malgaç deresinin üzerinden geçen, Osmanlı'nın ilk Demiryolu olan İzmir-Aydın demiryolu üzerindeki Malgaç Demiryolu köprüsü yanındaki Yunan karakoluna yaptıkları baskındır.

Nazilli'de konuşlu Yunan işgal kuvvetlerinin ikmali büyük oranda demiryolu üzerinden sağlandığı için, bölgedeki demiryolu köprüleri stratejik öneme sahipti. Bu durum, köprülerin hedef alınmasını Kuva-yı Milliye için öncelikli hale getirmiştir.

Baskın, Yağcılar köyünden yola çıkan ve Kozalaklı Mehmet Efe'nin önderliğinde kurulan 17 kişilik bir milis birliği tarafından planlanmıştır. Ekip, ilk olarak Karahayıt Nahiyesi'ne bağlı Armutlu köyüne ulaşmış, ardından Karahayıt ve Alanlı köylerinde konaklayarak Yenipazar'a bağlı Donduran köyüne varmıştır. Bu güzergâh boyunca bölgeden toplanan gönüllülerle birlikte milis sayısı 60'a kadar çıkmıştır.

Hazırlıkların tamamlanmasının ardından, bölgedeki bazı köprüler tahrip edilmiş ve Malgaç Köprüsü'ne yönelik baskın kararlaştırılmıştır. Operasyon, sabah saat 06.00 civarında Yunan müfrezesine karşı başlatılan ani ateşle uygulanmıştır. Kısa sürede köprüyü korumakla görevli 20 kişilik donanımlı ve makineli tüfeklerle güçlendirilmiş Yunan müfrezesi, topyekûn imha edilmiştir. Sultanhisar'dan gönderilen takviye Yunan kuvvetler ise Kuva-yı Milliye'ye ciddi bir zarar verememiştir. Baskın sırasında yalnızca bir milis hafif şekilde yaralanmıştır. Baskın sonrası demiryolu köprüleri ve rayları kullanılmaz hâle geldiğinden Yunanlar bir süre Aydın-Nazilli hattında sevkiyat yapamamışlardır.

Bu baskın, Kuva-yı Milliye'nin Batı Anadolu'daki ilk başarılı silahlı direniş örneklerinden biri olarak değerlendirilmekte ve yerel direnişin örgütlü biçimde şekillenmeye başlamasında dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.