IV. İvan

IV. İvan, İvan Vasiliyeviç veya yaygın adıyla Korkunç İvan (Rusça: Ива́н четвёртый, Васи́льевич, Иван Грозный 25 Ağustos 1530; Kolomenskoye, Moskova - 28 Mart 1584, Moskova), son Moskova Knezi ve ilk Rus çarı. Düzenlediği seferler ve yaptığı fetihlerle Moskova Knezliği'ni lağvetmiş ve Rus Çarlığı'nı kurmuş olan bir hükümdardır. Rusya'yı, "Tüm Rusya'nın çarı" sıfatıyla 1547 yılından 1584'teki ölümüne kadar yönetmiştir.

IV. İvan, III. Vasili'nin ikinci eşi Elena Glinskaya'dan olan en büyük oğluydu ve III. İvan'ın torunuydu. Babasının ölümü üzerine üç yaşındayken tahta geçti. İvan'ın gençliğinde etrafında reformcu bir grup toplandı ve onu 1547'de, 16 yaşındayken çar olarak taçlandırdılar. Saltanatının ilk yıllarında, Seçilmiş Meclis (Rusça: Избранная рада) olarak bilinen bu reformcular grubuyla birlikte yönetim sürdürdü ve çarın topladığı yeni bir meclis olan Zemski Sobor'u kurdu. Ayrıca dönemin yasalarını gözden geçirerek yerel özerklik unsurları içeren reformlar yaptı ve Rusya'nın ilk daimi ordusu olan streltsy birliğini oluşturdu. İvan, Kazan ve Astrahan hanlıklarını fethederek Volga Nehri'nin tamamını Rus egemenliği altına aldı.

Gücünü pekiştirdikten sonra İvan, Seçilmiş Meclis'ten gelen danışmanlarından kurtuldu ve Baltık Denizi'nde bir güç merkezi kurma amacıyla 1558–1583 yılları arasında süren Livonya Savaşı'nı başlattı. Bu savaş Rusya'yı harap etti; Livonya üzerinde denetim kurma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı ve İngriya kaybedildi. Ancak İvan, bu süreçte Rus soyluluğu üzerinde daha güçlü bir mutlakiyetçi denetim kurmayı başardı ve bunu, Rusya'nın ilk siyasal polis örgütü olan opriçnina birliklerini kullanarak acımasız tasfiyeler yoluyla gerçekleştirdi. Saltanatının sonraki yılları, oprichnikilerin gerçekleştirdiği Novgorod katliamı (Massacre_of_Novgorod) ve Tatarların Moskova’yı yakması gibi olaylarla damgalandı. Bununla birlikte İvan kültürel alanda da bazı girişimlerde bulundu; Rusya'ya ilk matbaayı getirdi ve yüzyıllar boyunca devam edecek bazı süreçleri başlattı: özellikle İngiltere ile olmak üzere Avrupa devletleriyle ilişkilerin derinleşmesi, Osmanlı İmparatorluğu ile yürütülen savaşlar ve Sibirya’nın fethi bunlar arasındaydı.