Birinci Kanal Harekâtı

Birinci Kanal Harekâtı veya Birinci Süveyş Savaşı; 26 Ocak ile 4 Şubat 1915 tarihleri arasında, 4. Ordu komutanı ve Bahriye Nazırı Cemal Paşa'nın komutasında Alman kurmayların sevk ve idaresinde bir Osmanlı Ordusu kuvvetinin Güney Filistin'den ilerleyerek Britanya İmparatorluğu himayesindeki Süveyş Kanalı'na taarruz etmesiyle vuku bulmuştur. Bu harekât, I. Dünya Savaşı'nın Sina ve Filistin Cephesi'nin başlangıcını teşkil etmektedir.

Harekâtın amacı, Büyük Britanya'yı Mısır'da tutarak Batı Cephesi'ne kuvvet göndermelerini engellemekti. Ayrıca mümkün olursa, Mısır'ı kurtarmaktı. Eğer kanal geçilebilirse, Mısırlı yurtseverlerin Osmanlı ordusunun yanında, Büyük Britanya'ya karşı ayaklanacağı umuluyordu. Harekâtın planlama aşamasında 4. Ordu Komutanı olan Zeki Paşa harekât için ayrılan kuvvetlerin, bu iş için yetersiz olduğu görüşünü belirtmiş ve harekâtın iptal edilmesin teklif etmiştir. Bunu üzerine harekâtta kullanılması düşünülen 4. Ordu'ya bağlı 8. Kolordu'nun doğrudan Başkomutanlığa bağlanması kararlaştırılmış, ancak daha sonra bu önlemin de yetersiz kalacağını düşünülerek Zeki Paşa'nın yerine Bahriye Nazırı Cemal Paşa, nazırlık görevi de devam etmekle birlikte 4. Ordu komutanlığına atanmıştır. Zeki Paşa ise "Alman Karargâhı Umumisi'ne Türk Başkumandanlığının ''murahhası'' (delegesi) olarak atanmıştır.