Musteryen ya da Mod III, Avrupa'da başlıca
Orta Paleolitik Avrupa insanlarıyla,
Kuzey Afrika ve
Batı Asya'da ise anatomik olarak modern ilk insanlarla ilişkilendirilen bir taş alet endüstrisidir.
Zaman
Musteryen, Batı Avrasya Eski Taş Çağı'nın orta kesimi olan
Orta Paleolitik'in geç bölümünü büyük ölçüde tanımlar. Kabaca günümüzden 160.000 ile 40.000 yıl öncesi arasında sürdü. Öncülü sayılan Levallois ya da Levallois–Musteryen dahil edilirse aralık 300.000–200.000 yıl öncesine dek uzanır. Ardından gelen başlıca dönem, Homo sapiens'e ait Orinyasiyen'dir.
Ad
Kültür,
Fransa'nın Dordogne bölgesinde üst üste yer alan üç kaya sığınağından oluşan Le Moustier tip yerinin adını taşır.
Alet yapımı
Bu yontma üslubu buzullarla örtülmemiş Avrupa'nın her yanında,
Batı Asya'da ve
Kuzey Afrika'da bulunmuştur. Endüstri el baltaları, kazıyıcılar ve uçlardan oluşur. Çakmaktaşı ve çört yongaları yapılırken kimi zaman Levallois tekniği ya da başka bir hazırlanmış çekirdek tekniği kullanıldı.
Avrupa Musteryeni
Avrupa Musteryeni,
Orta Paleolitik Avrupa insanlarının ürünüdür. Pech de l'Azé gibi bazı buluntu toplulukları, Levallois tekniğiyle hazırlanmış son derece küçük uçlar içerir.
Önemi
Musteryen, insan evriminde modern insanlardan önceki toplulukların teknik becerisini anlamak için en çok incelenen endüstrilerden biridir.
Ardılı
Musteryen'in ardından yaklaşık 43.000 yıl önce Orinyasiyen başlar.