Orinyasiyen, Erken Avrupa modern insanlarıyla ilişkilendirilen bir
Üst Paleolitik arkeolojik endüstrisidir. Çoğu bölgede günümüzden 43.000 ile 26.000 yıl öncesi arasında sürdü;
Ukrayna'da ise Epi-Orinyasiyen biçiminde yaklaşık 17.000 yıl öncesine dek yaşadı.
Levant'tan Avrupa'ya
Üst Paleolitik önce Levant'ta gelişti; buradaki Emiran ve Ahmaryen dönemleri Üst Paleolitik'in ilk evrelerini oluşturur ve Homo sapiens'in Afrika'dan yayılışının ilk aşamalarına karşılık gelir. Bu topluluklar daha sonra Avrupa'ya göç ederek modern insanların ilk Avrupa kültürü olan Orinyasiyen'i yarattı.
Evreler
Proto-Orinyasiyen ve Erken Orinyasiyen evreleri yaklaşık 43.000 ile 37.000 yıl öncesine tarihlenir. Asıl Orinyasiyen yaklaşık 37.000 ile 33.000 yıl öncesi arasında sürdü. Gravettiyen'e geçiş niteliğindeki Geç Orinyasiyen evresi yaklaşık 33.000–26.000 yıl öncesine aittir.
Tip yeri
Tip yeri, güneybatı
Fransa'da Haute-Garonne'daki Aurignac Mağarası'dır. Kendisinden önceki başlıca dönem,
Orta Paleolitik Avrupa insanlarına ait Musteryen'dir.
Sanat
Figüratif sanatın en eski örneklerinden biri olan
Hohle Fels Venüsü, Orinyasiyen ya da Proto-Gravettiyen'e aittir ve 40.000 ile 35.000 yıl öncesine tarihlenir. Bununla birlikte Borneo'daki Lubang Jeriji Saléh gibi yerlerde daha erken figüratif sanatın bilindiği düşünülmektedir.
Önemi
Orinyasiyen, Avrupa'da
Üst Paleolitik dönemin başlangıcını ve modern insanların kıtaya yerleşmesini izlemede ana başvuru noktasıdır.