Kura-Aras kültürü, yaklaşık MÖ 4000'den, geleneksel olarak sonu kabul edilen MÖ 2000'e kadar var olan bir arkeolojik kültürdür. Erken
Transkafkasya kültürü olarak da anılır. Bazı yerlerde MÖ 2700 – 2600 kadar erken bir tarihte sona ermiş olabilir.
Ad
Ad, 1940'ta Boris Kuftin tarafından Kura ve Aras nehir vadilerinden türetildi.
Yayılım
En eski kanıtlar Ermeni Yaylası'ndaki Ararat ovasında bulunur; kültür MÖ 3000'e kadar
Kafkasya'da kuzeye yayıldı. Yaklaşık 1000 km'ye 500 km'lik geniş bir alanı kapladı: bugünkü
Ermenistan, doğu
Gürcistan,
Azerbaycan, kuzeybatı
İran, kuzeydoğu Kafkasya, doğu Türkiye ve kuzey
Irak'a kadar uzanıyordu.
Yerel türler
Bazı yerel çeşitleri Şengavit,
Erzurum'daki Karaz, sonradan Sakyol adını alan Pulur ve
Urmiye Gölü yakınındaki Yanık Tepe adlarıyla bilinir.
Ardılları
Kültür, Levant'ta görülen Hirbet Kerak çanak çömleği kültürüne ve
Güney Kafkasya'daki Trialeti kültürüne kaynaklık etti.
Nahçıvan bölgesinde ise yerini Nahçıvan kültürü aldı.
Ekonomi ve yerleşim
Verimli nehir vadilerini, yüksek yaylaları ve dağlık bölgeleri kaplayan binden fazla yerleşimiyle, tarıma dayalı yerleşik bir ekonomiye sahipti. Erken
Tunç Çağı höyükleri çok sayıda kültür katmanından oluşur; bazı yerlerde bu katmanlar onlarca metre kalınlığa ulaşır.
Elazığ'daki Norşuntepe bu höyüklerden biridir.
Eski DNA
Eski DNA analizleri, bu kültürle ilişkili bireylerde
Yakın Doğu ve
Kafkasya kökenli soy hatlarının bir karışımını ortaya koydu.