Ertebølle kültürü, Mezolitik dönemin sonuna tarihlenen, çanak çömlek yapan bir avcı-toplayıcı ve balıkçı kültürüdür. Danimarka ve güney İsveç'te yoğunlaştı ve yaklaşık MÖ 5400 – 3950 arasında yaşadı.
Tip yeri
Kültür adını kuzey Danimarka'da Limfjord kıyısındaki küçük Ertebølle köyünden alır. 1890'larda Danimarka Ulusal Müzesi burada midye, salyangoz, kemik ve çakmaktaşı eserlerle karışık istiridye kabuğu yığınları kazdı. Bu yığınlar mutfak artığı çöplükleri olarak değerlendirildi; kültür bu yüzden "Mutfak Çöplüğü" kültürü olarak da anılır.
Akraba kültürler
Kiel kenarındaki Ellerbek'te tanımlanan Ellerbek kültürü Ertebølle ile hemen hemen aynıdır; bu yüzden iki kültür birlikte Ertebølle-Ellerbek adıyla da anılır. Felemenk'teki Noordoostpolder'de bulunan Swifterbant kültürü (MÖ 5300 – 3400) ise avcı-toplayıcılıktan sığır ve domuz yetiştiriciliğine ve arpa ile gernik buğdayı tarımına geçişi gösterir.
Kronoloji
Ertebølle, Danimarka'da daha önceki Kongemose kültürünün yerini aldı. Kuzeyde Norveç ve İsveç'in Nøstvet ve Lihult kültürleriyle sınırlanıyordu. Erken evresi yaklaşık MÖ 5400 – 4500, geç evresi MÖ 4500 – 3950 arasına tarihlenir. MÖ 4100'den kısa süre sonra Baltık kıyısı boyunca en az Rügen'e kadar yayıldı.
Çiftçi komşular
Ertebølle kültürü, kuzey sınırı hemen güneyde bulunan ve besin üreten Çizgi Bezekli Çanak Çömlek Kültürü ile aşağı yukarı çağdaştı. Ertebølle halkı tarım yapmadı; ama güneyden edinmiş olması gereken evcil tahılı bir ölçüde kullanmıştı.
Önemi
Kültür,
Kuzey Avrupa'da avcı-toplayıcılıktan çiftçiliğe geçişin uzun ve aşamalı olduğunu gösteren en iyi örneklerden biridir.