#1Konu anlatımı
Anlam soruları Türkçe testinin en kalabalık bölümüdür. Doğru seçeneği bulmanın yolu, sözcüğü ya da cümleyi kendi bağlamında okumaktır.Gerçek, mecaz ve yan anlam
Bir sözcüğün akla ilk gelen anlamı gerçek anlamdır (keskin bıçak). Sözcük somut anlamından uzaklaşıp soyut bir nitelik anlatırsa mecaz anlam kazanır (keskin söz). Aynı sözcüğün farklı nesneler için kullanılan anlamları da sorulur: "yüz" sayı, çehre ya da yüzey olabilir.Eş ve karşıt anlam
Eş anlamlı sözcük cümlede yer değiştirince yargı değişmez (vakit/zaman). Karşıt anlamlı sözcük yargıyı tersine çevirir (cömert/cimri). "Eli açık" gibi kalıplar eş anlam tuzağı olarak sık kullanılır.Cümlede anlam ilişkileri
• Neden-sonuç: gerçekleşmiş bir sebep vardır (-dığı için, -den).• Amaç-sonuç: hedef henüz gerçekleşmemiştir (-mak için).
• Koşul: yargı bir şarta bağlıdır (-sa/-se).
"için" sözcüğü hem sebep hem amaç bildirebilir; ayırt etmek için "neden?" ve "ne amaçla?" sorularını sor.
Nesnel ve öznel yargı
Kanıtlanabilen bilgi nesneldir; "güzel, sıkıcı, en iyi" gibi değerlendirmeler öznel yargı kurar.Soru seti
Aşağıdaki sorular bu konu için hazırladığımız özgün sorulardır; ÖSYM ve MEB sınavlarındaki soru kalıplarına ve zorluk dağılımına göre yazıldı. Bir şıkka dokun, “Cevabı göster” ile kontrol et; çözüm adım adım açılır. Üstteki çubuk ilerlemeni ve doğru sayını gösterir.Soru seti · 10 soru0/10 doğru
0/10 cevaplandı · Şıkka dokun, sonra “Cevabı göster”.
"Gözünü dört açmak" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap E) Çok dikkatli ve uyanık davranmak
- 1Deyim, çevrede olup biteni kaçırmamak için tetikte olmayı anlatır.
- 2Kalan seçenekler başka deyimlerin anlamlarıdır (ödü kopmak, gözünü kırpmamak, ağzı açık kalmak gibi).
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yüz" sözcüğü sayı anlamında kullanılmıştır?
Doğru cevap C) Salona yüz kişi ancak sığdı.
- 1Sayı anlamındaki "yüz", doksan dokuzdan sonra gelen sayıyı (100) bildirir ve bir ad ile birlikte miktar belirtir.
- 2"Salona yüz kişi" ifadesinde sözcük kişi sayısını bildirir.
- 3Diğer cümlelerde "yüz" çehre ya da bir nesnenin dış yüzeyi anlamındadır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "keskin" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
Doğru cevap E) Keskin sözleriyle herkesi kırdı.
- 1Gerçek anlamda "keskin", kesmeye elverişli, ağzı iyi bilenmiş demektir.
- 2Sözler için kullanıldığında kırıcı, sert anlamı kazanır; bu mecaz anlamdır.
- 3Bıçak, cam, makas ve balta örneklerinde sözcük gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
"Vakit" sözcüğünün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap B) Zaman
- 1Vakit, zaman sözcüğüyle aynı anlamı taşır: "Vakit geç oldu" ile "Zaman geç oldu" aynı yargıyı bildirir.
- 2Mekân yer, sebep neden demektir; ölçü ve durum farklı kavramlardır.
"Cömert" sözcüğünün karşıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap D) Cimri
- 1Cömert, elindekini başkalarıyla paylaşmaktan kaçınmayan kişidir.
- 2Karşıtı, harcamaktan ve paylaşmaktan kaçınan kişiyi anlatan "cimri"dir.
- 3"Eli açık" cömertle eş anlamlıdır; savurgan ise ölçüsüz harcayan kişidir, karşıt anlam bildirmez.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
Doğru cevap A) Yağmur çok yağdığı için maç ertelendi.
- 1Neden-sonuç cümlesinde bir yargı, diğerinin gerçekleşme sebebidir.
- 2Maçın ertelenmesinin sebebi yağmurdur; "-dığı için" yapısı sebep bildirir.
- 3"Kazanmak için" amaç, "gelirsen" koşul, "ötekinden kalın" karşılaştırma bildirir; son cümlede bir ilişki yoktur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
Doğru cevap C) Sınavı kazanmak için gece gündüz çalıştı.
- 1Amaç-sonuç cümlesinde eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe ulaşmak için yapılır.
- 2Çalışmanın amacı sınavı kazanmaktır; kazanma henüz gerçekleşmemiştir.
- 3"Hastalandığından, yorgun olduğu için, bilmediğinden" gerçekleşmiş sebepleri bildirir; "yağarsa" koşuldur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul anlamı vardır?
Doğru cevap E) Bilet bulursak konsere gideriz.
- 1Koşul cümlesinde bir yargının gerçekleşmesi başka bir şarta bağlıdır.
- 2Konsere gitmek, bilet bulma şartına bağlanmıştır; "-sa/-se" eki koşul bildirir.
- 3Diğerlerinde sebep, amaç, karşılaştırma ve zaman sıralaması vardır.
"Ağzı kulaklarına varmak" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap B) Çok sevinmek
- 1Deyim, sevinçten yüzün gülümsemeyle dolmasını anlatır; anlamı "çok sevinmek"tir.
- 2Çok konuşmak için "çenesi düşük olmak", sır saklayamamak için "ağzı gevşek olmak" deyimleri kullanılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnel bir yargı bildirir?
Doğru cevap D) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
- 1Nesnel yargı, kişiden kişiye değişmeyen, doğruluğu kanıtlanabilen bilgidir.
- 2Başkentin Ankara olması resmî ve kanıtlanabilir bir bilgidir.
- 3"En güzel, sıkıcı, akıcı, en etkileyici" değerlendirmeleri kişisel beğeniye dayanır; öznel yargıdır.
0/10
Bu soruları yarışma ve deneme sayfasında da çözebilirsin. Takıldığın adımı bu konuya yazarsan birlikte bakarız.