#1Konu anlatımı
Türkiye coğrafyasında soruların çoğu üç sorunun cevabına dayanır: nerede, neden orada, sonucu ne?Konum
Türkiye 36°–42° kuzey enlemleri ve 26°–45° doğu boylamları arasındadır. 1° boylam 4 dakikalık yerel saat farkı demektir; doğu ile batı ucu arasında 76 dakika vardır. Yüzölçümü göllerle yaklaşık 783.500 km²'dir.Yer şekilleri
Kuzeyde ve güneyde dağlar kıyıya paralel, Ege'de diktir. Bu yüzden Karadeniz ve Akdeniz'de boyuna kıyı, Ege'de enine kıyı görülür. Doğu Anadolu'da volkanik dağlar (Ağrı, Süphan, Nemrut) yoğundur; Torosların kalker alanları karstik şekiller üretir.Göller ve akarsular
Göller oluşumlarına göre sınıflanır: tektonik (Tuz, Hazar), volkanik set (Van), heyelan set (Uzungöl), alüvyal set (Bafa), karstik (Toroslardaki obruklar). Kızılırmak, Türkiye'de doğup Türkiye'den denize dökülen en uzun akarsudur.İklim
Karadeniz kıyısında her mevsim yağış ve orman, Akdeniz'de kurak yaz ve maki, iç kesimlerde karasal iklim ve bozkır görülür. Dağların kıyıya paralel uzanması Doğu Karadeniz'i (Rize) en çok yağış alan yer yapar.Soru seti
Aşağıdaki sorular bu konu için hazırladığımız özgün sorulardır; ÖSYM ve MEB sınavlarındaki soru kalıplarına ve zorluk dağılımına göre yazıldı. Bir şıkka dokun, “Cevabı göster” ile kontrol et; çözüm adım adım açılır. Üstteki çubuk ilerlemeni ve doğru sayını gösterir.Soru seti · 10 soru0/10 doğru
0/10 cevaplandı · Şıkka dokun, sonra “Cevabı göster”.
Türkiye'nin en yüksek dağı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap A) Ağrı Dağı
- 1Ağrı Dağı yaklaşık 5.137 metre ile Türkiye'nin en yüksek noktasıdır; volkanik bir dağdır.
- 2Süphan (≈4.058 m) ve Erciyes (≈3.917 m) de volkaniktir ama daha alçaktır; Kaçkar (≈3.937 m) kıvrım dağıdır.
Türkiye'nin yüzölçümü en büyük gölü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap D) Van Gölü
- 1Van Gölü yaklaşık 3.700 km² ile Türkiye'nin en büyük gölüdür; suyu sodalıdır.
- 2İkinci sırada Tuz Gölü gelir; Beyşehir en büyük tatlı su gölüdür.
Kaynağı ve döküldüğü yer Türkiye sınırları içinde olan en uzun akarsu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap B) Kızılırmak
- 1Kızılırmak yaklaşık 1.355 km ile hem doğup hem denize döküldüğü yer Türkiye'de olan en uzun akarsudur; Karadeniz'e dökülür.
- 2Fırat daha uzundur ama Basra Körfezi'ne Türkiye dışında ulaşır.
Türkiye 26° ve 45° doğu boylamları arasında yer alır.
Buna göre Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkı kaç dakikadır?
Buna göre Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkı kaç dakikadır?
Doğru cevap C) 76
- 1Dünya 360° boylamı 24 saatte döner: 1° boylam = 4 dakika yerel saat farkı.
- 2Boylam farkı: 45 − 26 = 19°.
- 319 · 4 = 76 dakika (1 saat 16 dakika); doğu ucu daha ileri saattedir.
Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen; doğal bitki örtüsü maki olan iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap E) Akdeniz iklimi
- 1Maki, kurak yaz koşullarına uyum sağlamış, her dem yeşil çalılıklardır ve Akdeniz ikliminin tipik bitki örtüsüdür.
- 2Karadeniz ikliminde her mevsim yağış görülür (orman), karasal iklimde bozkır, Marmara ikliminde geçiş özellikleri vardır.
Türkiye'de yıllık ortalama yağış miktarının en fazla olduğu il aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap A) Rize
- 1Doğu Karadeniz'de dağların kıyıya paralel uzanması nemli hava kütlelerini yükselmeye zorlar (orografik yağış).
- 2Rize yıllık 2.000 mm'yi aşan yağışla ilk sıradadır; Iğdır ise en az yağış alan yerlerdendir.
Aşağıdaki göllerden hangisi volkanik set gölüdür?
Doğru cevap E) Van Gölü
- 1Van Gölü, Nemrut Volkanı'nın lavlarının bir çanağın önünü kapatmasıyla oluşmuş volkanik set gölüdür.
- 2Tuz ve Hazar gölleri tektonik, Uzungöl heyelan set, Bafa ise alüvyal set gölüdür.
Türkiye'de karstik şekillerin (mağara, obruk, polye, traverten) en yaygın görüldüğü bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap B) Akdeniz Bölgesi
- 1Karstik şekiller, kalker gibi suda çözünebilen kayaçların bulunduğu yerlerde oluşur.
- 2Toros Dağları geniş kalker alanlara sahiptir; bu yüzden Akdeniz Bölgesi karstik şekillerin en yaygın olduğu bölgedir.
Türkiye'nin yüzölçümü (göller dâhil) yaklaşık kaç km²'dir?
Doğru cevap C) 780.000 km²
- 1Türkiye'nin yüzölçümü göllerle birlikte yaklaşık 783.500 km²'dir.
- 2En yakın yuvarlak değer 780.000 km²'dir.
Dağların kıyıya dik uzandığı, girintisi çıkıntısı fazla olan enine kıyı tipi Türkiye'de en belirgin biçimde hangi denizin kıyılarında görülür?
Doğru cevap D) Ege Denizi
- 1Ege'de dağlar (Kaz, Bozdağlar, Menteşe) kıyıya dik uzanır; aralarındaki grabenler denize açılır.
- 2Bu yüzden kıyı çok girintili çıkıntılıdır, doğal liman ve koy sayısı fazladır.
- 3Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar kıyıya paralel uzandığı için boyuna kıyı tipi görülür.
0/10
Bu soruları yarışma soru bankasında da çözebilirsin. Takıldığın adımı bu konuya yazarsan birlikte bakarız.