YKS TYT · Fizik · Konu 7/7
Dalgalar
Özet
Yay, su, ses ve deprem dalgaları TYT'de hız, frekans ve dalga boyu ilişkisiyle sorulur. Frekansı kaynak, hızı ortam belirler.
Kavramlar
Frekans
Birim zamandaki titreşim sayısı (Hz); kaynak değişmedikçe değişmez.
Dalga boyu
Ardışık iki tepe arası uzaklık.
Enine ve boyuna dalga
Enine dalgada titreşim yayılmaya dik (ışık, su yüzeyi), boyuna dalgada paraleldir (ses).
Kurallar ve formüller
- v = λ · f · Su dalgasında derinlik azalınca hız ve dalga boyu azalır, frekans değişmez
Çözümlü örnekler
1Frekansı 5 Hz olan dalganın dalga boyu 2 m ise hızı nedir?
Çözümü göster
v = 2 · 5 = 10 m/s.
Sık yapılan hatalar
- Dalga bir ortamdan diğerine geçince frekansın değiştiğini sanmak.
Püf noktası
Ses boşlukta yayılmaz; katıda en hızlı, gazda en yavaş ilerler.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.