Paragrafta Anlam ve Yapı
Özet
Paragraf soruları Türkçe testinin en büyük bloğudur ve zamanı en çok bunlar tüketir. Önce soru kökünü oku, sonra paragrafı bir kez ana fikri arayarak okuyup şıklara geç; ayrıntı sorularında şıkkı paragrafla satır satır eşleştir.
Kavramlar
Yazarın okura iletmek istediği asıl mesaj; çoğu zaman giriş ya da sonuç cümlesindedir.
Ana düşünceyi destekleyen, açıklayan ya da örnekleyen ayrıntılar.
Konuya bağlı görünse de paragrafın odak noktasından ayrılan cümle.
Kurallar ve formüller
- Anlatım biçimleri: açıklayıcı, tartışmacı, öyküleyici, betimleyici
- Düşünceyi geliştirme yolları: tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma
Çözümlü örnekler
1Bir paragraf "Kitap okuma alışkanlığı çocuklukta kazanılır." ile başlıyor, aile ve okulun rolünü anlatıp "Bu nedenle ilk adım evde atılmalıdır." ile bitiyorsa ana düşünce nedir?
Çözümü göster
Son cümle, gerekçeleri bir sonuca bağlıyor: okuma alışkanlığı kazandırmak için ilk adım ailede atılmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Paragrafta geçen ama yazarın vurgulamadığı bir ayrıntıyı ana düşünce sanmak.
- Kendi görüşünle şık seçmek; yalnız metinde dayanağı olan yargı doğrudur.
Püf noktası
"Bu parçadan çıkarılamaz" sorularında şıklardaki aşırı genellemeleri ("her zaman, hiçbir, tüm") ilk elenecekler listesine al.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.