TikTok'ta Anunnaki: kısa videoların dili

Bir video, altmış saniyeden kısa. Ekranda, bir Asur kabartması beliriyor; kanatlı bir figür, elinde bir kova tutuyor. Arka planda, gerilim yaratan bir müzik çalıyor. Bir ses, hızlı ve kendinden emin bir tonla konuşuyor: "Okulda bunu size öğretmediler." Video, bir soruyla bitiyor: "Sizce bunlar kimdi?"

Bu tür videolar, son yıllarda, TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi platformlarda, Anunnaki anlatısının, en yaygın biçimi haline geldi. Bu videoların dili, kitapların dilinden, belgesellerin dilinden ve forumların dilinden, çok farklı. Ben bu dili, biraz yakından incelemek istiyorum; çünkü bir fikrin nasıl anlatıldığı, onun nasıl algılandığını, büyük ölçüde belirliyor. Siz en son ne zaman, Anunnaki hakkında kısa bir video izlediniz?

Kısa videonun yapısı

Kısa videolar, genellikle, belirli bir yapıyı izliyor. İlk birkaç saniyede, izleyicinin dikkatini çekecek bir "kanca" var: şaşırtıcı bir görüntü, bir soru ya da bir iddia. Sonra, hızlı bir anlatım geliyor: birkaç görüntü, birkaç cümle. Video, genellikle, bir soru ya da bir merak uyandıran ifadeyle bitiyor; bu, izleyicinin yorum yapmasını ve videoyu paylaşmasını teşvik ediyor.

Bu yapı, platformların algoritmalarına uygun. Algoritmalar, izleyicilerin videoyu sonuna kadar izlemesini, yorum yapmasını ve paylaşmasını ödüllendiriyor. Bu yüzden, video yapımcıları, dikkat çekici ve tartışma yaratan içerikler üretmeye yöneliyor.

Anunnaki, bu yapıya, çok iyi uyuyor. Kadim tabletler, gizemli kabartmalar, "yasaklı" bilgi iddiaları; bunlar, kısa videolar için, ideal malzeme.

"Size öğretmediler" kalıbı

Kısa Anunnaki videolarında, sık sık tekrarlanan bir kalıp var: "Okulda bunu size öğretmediler" ya da "Tarih kitapları bunu gizliyor". Bu kalıp, izleyiciye, bir sırrı öğrendiği izlenimini veriyor.

Ama bu kalıp, aslında, yanıltıcı. Sümer ve Mezopotamya tarihi, okullarda, en azından kısaca, öğretiliyor. Mezopotamya'daki kabartmalar ve tabletler, müzelerde sergileniyor ve akademik yayınlarda, ayrıntılı olarak inceleniyor. Hiçbir şey gizlenmiyor; ama bu kaynaklar, Anunnaki'nin uzaylı olduğunu söylemiyor.

"Size öğretmediler" kalıbı, aslında, şunu demek istiyor: "Size, benim yorumumu öğretmediler." Bu, bir sırrın açığa çıkarılması değil, bir yorumun, sır olarak paketlenmesi.

Görsellerin seçimi

Kısa videolarda, belirli görseller, sürekli tekrarlanıyor. Bunların başında, Asur saraylarından kanatlı figürler, yani apkallu kabartmaları geliyor. Bu figürler, elinde bir kova ve bir koni tutuyor; videolarda, bu nesneler, sık sık, "çanta" ya da "teknolojik alet" olarak yorumlanıyor.

Akademik yorumda, bu figürler, koruyucu ruhlar ya da bilge varlıklar olarak görülüyor. Koni, büyük olasılıkla, bir hurma çiçeği ya da bir arındırma aracı; kova ise, kutsal su taşıyan bir kap. Bu nesnelerin, arındırma ritüellerinde kullanıldığı düşünülüyor; ama tam işlevleri, hâlâ tartışılıyor.

Bir başka sık görsel, Akad dönemine ait, VA 243 numaralı silindir mühür. Sitchin, bu mühürde, Güneş Sistemi'nin bir haritasını gördüğünü öne sürmüştü. Akademisyenler ise, mühürdeki yıldız işaretinin, bir güneş ya da yıldız simgesi olduğunu ve çevresindeki noktaların, bir gezegen sistemi değil, bir süsleme olduğunu belirtiyor.

Ses ve müzik

Kısa videolarda, ses ve müzik, anlatının ayrılmaz bir parçası. Gerilim yaratan müzikler, derin ve kendinden emin sesler, izleyiciye, önemli bir şey öğrendiği izlenimini veriyor. Son yıllarda, bazı videolarda, yapay zekâyla üretilmiş sesler de kullanılıyor; bu sesler, belgesel anlatıcılarının tonunu taklit ediyor.

Bu ses dünyası, bilgiyi değil, duyguyu iletiyor. İzleyici, videoyu izledikten sonra, ne öğrendiğini tam olarak hatırlamayabilir; ama bir merak ve heyecan duygusu kalıyor. Bu duygu, bir sonraki videoyu izleme isteği yaratıyor.

Yapay zekâ görselleri

Son yıllarda, kısa videolarda, yapay zekâyla üretilmiş görseller de yaygınlaştı. Bu görsellerde, Anunnaki, devasa, ışıklı, uzay gemilerinden inen varlıklar olarak tasvir ediliyor. Sümer kentleri, fütüristik yapılarla dolu gösteriliyor.

Bu görseller, gerçek arkeolojik buluntularla karıştırılabiliyor. Bir izleyici, bir yapay zekâ görselini, bir kazıdan çıkan bir eser sanabilir. Bu, kısa videoların, bilgi kirliliğine katkı sağlayabileceği yollardan biri.

Tanrılar arasındaki ilişki

Kısa videolarda, Anunnaki tanrıları arasındaki ilişkiler, genellikle, çok kısa ve dramatik bir şekilde anlatılıyor. "Enki, insanlığı yarattı; Enlil, onu yok etmek istedi" gibi tek cümlelik kalıplar, videoların en sık başvurduğu anlatım biçimi.

Bu tür anlatımlar, Mezopotamya mitlerindeki karmaşıklığı kaybediyor. Enki, Atrahasis destanında, insanlığı yaratma fikrini öneriyor; ama yaratılışta, ana tanrıça Nintu ya da Mami de, merkezi bir rol oynuyor. Enlil, tufanı gönderiyor; ama tufandan sonra, insanlığın yaşamasına izin veriyor ve doğum, ölüm gibi düzenlemeler yapılıyor. Bu ayrıntılar, altmış saniyelik bir videoya sığmıyor.

Yorum bölümü: ikinci bir video

Kısa videolarda, yorum bölümü, neredeyse videonun kendisi kadar önemli. Bir Anunnaki videosunun altında, genellikle, birkaç farklı türde yorum görülüyor: videoyu destekleyen ve kendi bildiklerini ekleyenler, videoya karşı çıkıp kaynak isteyenler, dinî gerekçelerle itiraz edenler ve yalnızca şaka yapanlar.

Bu yorumlar, videonun anlamını, değiştirebiliyor. Bir video, tek başına, bir iddiayı kesin bir bilgi gibi sunarken, yorumlarda, bu iddiaya karşı ciddi itirazlar yer alabiliyor. Ama platformların çoğu, en çok etkileşim alan yorumları öne çıkarıyor; bu yorumlar da, genellikle, en dramatik olanlar.

Bazı içerik üreticileri, "Yorumlarda kaynak isteyenlere cevap veriyorum" diyerek, ikinci bir video hazırlıyor. Bu, kısa video kültürünün, kendi içinde, bir tartışma döngüsü yarattığını gösteriyor. Ama bu döngü, çoğunlukla, aynı izleyici kitlesi içinde dönüyor; akademik kaynaklara, nadiren uzanıyor.

Ben, bir videonun yorum bölümünü, videonun kendisinden daha öğretici bulduğum durumların az olmadığını kabul ediyorum. Orada, insanların, neye inandığını, neyden şüphe ettiğini ve neyi merak ettiğini görmek mümkün. Siz bir videoda, yorumlara mı daha çok bakıyorsunuz, yoksa videonun kendisine mi?

Akademik okuma

Akademisyenler, son yıllarda, sosyal medyada yayılan sözde arkeoloji içeriklerini, daha fazla incelemeye başladı. Bazı arkeologlar, kendileri de, TikTok ve YouTube'da, kısa videolar yaparak, bu içeriklere cevap veriyor.

Bu akademik videolar, aynı yapıyı kullanıyor: dikkat çekici bir başlangıç, hızlı bir anlatım ve bir soru. Ama içerik, farklı: bir kabartmanın gerçek anlamı, bir tabletin gerçek çevirisi, bir iddianın neden yanlış olduğu. Bu videolar, bazen, geniş bir izleyici kitlesine ulaşıyor; ama genellikle, sözde arkeoloji videoları kadar yayılmıyor.

Sitchin'in okuması

Sitchin, 2010'da öldü; TikTok, 2016'da kuruldu. Yani, Sitchin, kısa video çağını görmedi. Ama onun fikirleri, bu çağda, belki de en geniş yayılımına ulaştı. Kısa videolarda, Sitchin'in adı, genellikle, anılmıyor; ama iddiaları, yani Nibiru, altın madenleri, genetik mühendislik, sürekli tekrarlanıyor.

Bu, ilginç bir durum: bir fikir, kurucusunun adından kopmuş ve kendi başına yaşıyor. Birçok genç izleyici, Anunnaki'yi biliyor; ama Sitchin'i bilmiyor.

Forumlarda

Forumlarda, kısa videolar, sık sık paylaşılıyor ve tartışılıyor. Bazı kullanıcılar, bu videoları, tartışmalarda kanıt olarak sunuyor; bazıları ise, videoların yüzeyselliğini eleştiriyor.

Türkçe sosyal medyada da, Anunnaki temalı kısa videolar, yaygın. Bu videoların bir kısmı, İngilizce videoların çevirisi; bir kısmı ise, Türkçe içerik üreticileri tarafından hazırlanıyor. Bu videolarda, bazen, Anadolu'daki arkeolojik alanlar, özellikle Göbekli Tepe, Anunnaki anlatısına dahil ediliyor.

Kısa video okuryazarlığı

Kısa videoları izlerken, sorulabilecek birkaç soru var. Bu görsel, nereden geliyor? Gerçek bir eser mi, yoksa yapay zekâ ürünü mü? Bu iddia, hangi kaynağa dayanıyor? Video yapımcısı, kaynak gösteriyor mu? Bu tablet, hangi müzede, hangi numarayla duruyor?

Bu sorular, bir videoyu izlemenin zevkini azaltmıyor; tam tersine, izleyiciye, kendi yorumunu yapma imkânı veriyor. Bir müze katalog numarası, bir videodaki iddiayı doğrulamak için, en hızlı yol olabilir. British Museum ve Louvre, koleksiyonlarının büyük bir kısmını, internette, ayrıntılı açıklamalarla yayımlıyor.

Benim kişisel alışkanlığım şu: Bir videoda, ilginç bir eser görürsem, videoyu durduruyor ve görseli, ters görsel aramasıyla arıyorum. Çoğu zaman, birkaç dakika içinde, eserin hangi müzede olduğunu ve uzmanların onu nasıl yorumladığını buluyorum. Bu küçük adım, bir videoyu, bir araştırmanın başlangıcına dönüştürüyor.

SohbeX teorisi

Spekülasyon olarak okuyun. Bence kısa videolar, Anunnaki anlatısını, bir "fikir"den, bir "his"e dönüştürdü. Sitchin'in kitapları, okura, ayrıntılı bir kuram sunuyordu; kısa videolar ise, izleyiciye, bir merak ve gizem duygusu sunuyor. Bu duygu, kanıta ihtiyaç duymuyor; yalnızca, bir sonraki videoyu izleme isteği yaratıyor. Belki de asıl soru, Anunnaki'nin gerçek olup olmadığı değil, bu duygunun, bizi, gerçek tarihe yönlendirip yönlendirmeyeceği.

Bu bir yorum; kesin bir bilgi değil.

Size soru

Kısa bir Anunnaki videosu izledikten sonra, iddiaları araştırdınız mı? Bir videodaki görselin, gerçek bir eser olup olmadığını nasıl kontrol ediyorsunuz? Yorumlarda yazın.