YKS TYT · Felsefe · Konu 2/5
Bilgi Felsefesi
Özet
Bilgi felsefesi "doğru bilgi mümkün mü, kaynağı nedir?" sorularını sorar. Rasyonalizm, empirizm ve şüphecilik ayrımı TYT'de her yıl sorulabilir.
Kavramlar
Rasyonalizm
Doğru bilginin kaynağı akıldır (Descartes, Leibniz). Doğuştan fikirleri kabul eder.
Empirizm
Bilginin kaynağı deneydir; zihin doğuşta boş levhadır (Locke).
Kritisizm
Kant: bilgi akıl ile deneyin birleşmesiyle oluşur; "Kavramsız algı kör, algısız kavram boştur."
Kurallar ve formüller
- Şüphecilik (septisizm): kesin bilgiye ulaşılamaz · Descartes'ın kuşkusu yöntemsel kuşkudur, amacı kesin bilgiye ulaşmaktır
Çözümlü örnekler
1"İnsan zihni doğduğunda yazısız bir levha gibidir; her bilgi deneyle gelir." görüşü hangi akıma aittir?
Çözümü göster
Empirizm.
Sık yapılan hatalar
- Descartes'ı şüpheci saymak; o kuşkuyu kesin bilgiye ulaşmak için yöntem olarak kullanır.
Püf noktası
Kaynak sorusunda "akıl" → rasyonalizm, "deney" → empirizm, "ikisi birlikte" → Kant; "sezgi" geçerse Bergson'u düşün.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.