Bölgeler, Ülkeler ve Çevre
Özet
Bölge kavramı, uluslararası ulaşım hatları ve doğal afetler TYT coğrafyasının son ünitesidir. Bir bölgeyi tanımlayan ölçüt (iklim, tarım, kültür) değişince bölge sınırı da değişir.
Kavramlar
Benzer özellikleri taşıyan, çevresinden bu özellikleriyle ayrılan alan; sınırları ölçüte göre çizilir.
İnsanlara zarar veren doğa olayı: deprem, sel, heyelan, çığ, kuraklık. Afetin zararı hazırlık düzeyine bağlıdır.
Yer kabuğundaki kırık; Türkiye'de Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay sistemleri önemlidir.
Kurallar ve formüller
- Heyelan riski: eğim + killi yapı + bol yağış + bitki örtüsünün yok edilmesi
- Çığ: eğimli, ağaçsız ve kar kalınlığı fazla yamaçlarda, özellikle ani ısınmada görülür
Çözümlü örnekler
1Karadeniz kıyılarında heyelanın sık görülmesinin iki nedenini yazın.
Çözümü göster
Dik yamaçlar ve bol yağış; ayrıca yol ve yapı için yamaçların kesilmesi.
Sık yapılan hatalar
- Depremi önlenebilir afet saymak; önlenemez ama zararı yapı denetimiyle azaltılır.
Püf noktası
Afet sorularında doğal neden ile insan etkisini ayrı ayrı listele; seçeneklerde genelde biri doğal, biri beşerî nedendir.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.