Osmanlı Devleti: Kuruluştan Dağılmaya
Özet
Osmanlı tarihi TYT'de kurumlar üzerinden sorulur: tımar, devşirme, Divan-ı Hümayun, ıslahatlar. Dönemlerin isimlerini değil, her dönemde hangi kurumun neden değiştiğini kavra.
Kavramlar
Dirlik sisteminin parçası; vergi geliri karşılığında atlı asker (cebelü) besleme yükümlülüğü.
Hristiyan ailelerin çocuklarının alınıp Türk-İslam kültürüyle yetiştirilmesi; kapıkulu ordusu ve yönetici kadro buradan çıktı.
Bozulan kurumu düzeltme girişimi; XVIII. yüzyıldan itibaren Batı örnek alınmaya başlandı.
Kurallar ve formüller
- 1453 İstanbul'un fethi · 1517 hilafetin Osmanlıya geçmesi · 1699 Karlofça (ilk büyük toprak kaybı) · 1839 Tanzimat · 1876 Kanun-i Esasi
- Merkeziyetçilik ölçütü: ülke padişah ve oğullarının ortak malı anlayışından (Kuruluş) ülkenin yalnız padişaha ait olduğu anlayışına (Fatih) geçiş
Çözümlü örnekler
1Kanun-i Esasi'nin ilanı hangi gelişmeye zemin hazırlamıştır?
Çözümü göster
Meclis-i Mebusan'ın açılmasıyla halkın yönetime ilk kez temsilcileri aracılığıyla katılmasına; Osmanlıda meşruti düzene geçilmiştir.
Sık yapılan hatalar
- Tanzimat Fermanı'nı padişahın yetkilerini sınırlayan anayasa saymak; ferman hukukun üstünlüğünü vaat etti ama meclis kurmadı.
Püf noktası
Islahat sorularında "kim istedi?" sorusunu sor: Tanzimat ve Islahat fermanlarında Avrupa'nın baskısı belirgindir, Senet-i İttifak'ta ayanın gücü.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.