KPSS Ön Lisans / Ortaöğretim · Türkçe · Konu 4/7

Ses Bilgisi ve Sözcük Yapısı

Özet

Ünlü uyumları, ünsüz benzeşmesi, yumuşama, düşme ve türeme ile kök-ek ayrımı KPSS'de birlikte sorulur.

Ünsüz benzeşmesi

Sert ünsüzle biten sözcüğe c, d, g ile başlayan ek gelince ekin ilk harfi sertleşir: kitapçı, sokakta.

Ünsüz yumuşaması

p, ç, t, k ile biten sözcüğe ünlüyle başlayan ek gelince b, c, d, ğ/g olur: kitabı, ağacı.

Ünlü düşmesi

İki heceli bazı sözcüklere ünlüyle başlayan ek gelince ikinci hecedeki dar ünlü düşer: ağız → ağzı.

Yapım eki sözcüğün anlamını ya da türünü değiştirir; çekim eki değiştirmez · Yapım ekleri çekim eklerinden önce gelir

1"Gözlükçüler" sözcüğünde kaç yapım eki vardır?

Çözümü göster

İki: göz-lük (yapım), -çü (yapım), -ler (çekim).

Tek heceli sözcüklerin yumuşamaya uğramadığını unutmak (top → topu); istisnalar vardır (kap → kabı).

Ek sorusunda sözcüğü sondan başa doğru ekleri tek tek atarak çöz; köke ulaştığında kaç yapım eki attığını say.

Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.