Yüzde, Kâr-Zarar ve Faiz
Özet
Yüzde soruları birim seçimiyle hızlanır: ilk değeri 100 al, her değişimi çarpan olarak uygula. Ardışık artış ve indirimler toplanmaz, çarpılır.
Kavramlar
%p artış için çarpan (1 + p/100), %p indirim için (1 − p/100).
Aksi söylenmedikçe maliyet (alış) üzerinden hesaplanır.
Faiz = Anapara · Yıllık oran · Süre (yıl). Ana para her dönem aynı kalır.
Kurallar ve formüller
- Satış = Maliyet · (1 + kâr oranı)
- Faiz = A · n · t / 100 (n: yıllık yüzde, t: yıl)
Çözümlü örnekler
1Bir mal %25 kârla 500 TL'ye satılıyor. Maliyeti kaç TL'dir?
Çözümü göster
Satış = Maliyet · 1,25 → Maliyet = 500 / 1,25 = 400 TL.
2Fiyat önce %10 artırılıp sonra %10 indiriliyor. Net değişim nedir?
Çözümü göster
100 · 1,10 · 0,90 = 99 → %1 azalma.
Sık yapılan hatalar
- Ardışık %10 artış ve %10 indirimin birbirini götürdüğünü sanmak.
- Kâr oranını satış fiyatı üzerinden hesaplamak; soru açıkça belirtmedikçe maliyet esas alınır.
Püf noktası
Şıklar arasında sayı seçmek de bir yöntemdir: maliyeti 100 kabul edip her şıkkı denemek çoğu zaman 30 saniyeden kısa sürer.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.