İlk Türk Devletleri ve İslamiyet Öncesi Kültür
Özet
Bozkır kültürünün siyasi yapısı (kut, kurultay, töre, ikili teşkilat) TYT'nin en sık işlenen konusudur. Devletleri sırayla değil, her birinin "ilk"leriyle öğren.
Kavramlar
Yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiği inancı; taht kavgalarının ve devletin çabuk dağılmasının nedenlerinden biridir.
Devletin doğu ve batı olarak yönetilmesi; doğu kağana, batı yabgu unvanlı hanedan üyesine bağlıdır.
Devlet işlerinin görüşüldüğü danışma meclisi; son söz kağanındır.
Kurallar ve formüller
- Asya Hun: Mete, onlu sistem · I. Kök Türk: Türk adıyla kurulan ilk devlet · II. Kök Türk: Orhun Yazıtları · Uygur: yerleşik hayat, Mani dini, matbaa
- Kavimler Göçü (375) Avrupa Hunlarının batıya ilerlemesiyle başladı; Orta Çağ'ın başlangıcı sayılır
Çözümlü örnekler
1Bir Türk devletinde tapınak, kütüphane ve kâğıt kullanımının yaygınlaşmasının hangi gelişmeyle ilgisi kurulur?
Çözümü göster
Yerleşik hayata geçilmesiyle; Uygurlar bu değişimin en belirgin örneğidir.
Sık yapılan hatalar
- "Türk adını ilk kullanan devlet" ile "Türk adıyla kurulan ilk devlet"i karıştırmak; ikincisi Kök Türklerdir.
Püf noktası
Uygurları gördüğünde yerleşik hayat, mimari, ticaret ve yazılı kültürü; Kök Türkleri gördüğünde Türk adı ve Orhun Yazıtlarını hatırla.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.