LGS · Fen Bilimleri · Konu 3/5
Makineler: Kaldıraç, Makara, Eğik Düzlem
Özet
Makineler kuvvetten kazanç sağlarken yoldan kaybettirir; işten kazanç sağlamaz. LGS'de denge çizimleri ve kazanç karşılaştırmaları sorulur.
Kavramlar
Kaldıraç
Destek noktası etrafında dönen çubuk; kuvvet kolu yük kolundan uzunsa kuvvetten kazanç vardır.
Sabit makara
Kuvvetin yönünü değiştirir, kuvvetten kazanç sağlamaz.
Hareketli makara
Kuvvetten iki kat kazanç sağlar, yoldan kaybettirir.
Kurallar ve formüller
- Kaldıraçta denge: kuvvet × kuvvet kolu = yük × yük kolu
Çözümlü örnekler
160 N'luk yük, destekten 1 m uzakta; kuvvet destekten 3 m uzakta uygulanırsa dengeleyen kuvvet nedir?
Çözümü göster
F · 3 = 60 · 1 → F = 20 N.
Sık yapılan hatalar
- Makinelerin işten kazanç sağladığını sanmak.
Püf noktası
Kazanç sorusunda "yük / kuvvet" oranını hesapla; oran 1'den büyükse kuvvetten kazanç vardır.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.