1982 Anayasası ve Hak-Hürriyetler
Özet
1982 Anayasası'nın genel esasları, hak ve hürriyetlerin sınıflandırılması ve sınırlandırılması sık sorulur. 2017 değişiklikleriyle getirilen Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi güncel bilgiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Kavramlar
İlk üç madde (devletin şekli, nitelikleri, bütünlüğü, dili, bayrağı, marşı, başkenti) değiştirilemez; değiştirilmesi teklif edilemez (Madde 4).
Yaşama, kişi dokunulmazlığı, özel hayatın gizliliği, din ve vicdan hürriyeti gibi koruyucu haklar.
Eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, çalışma gibi devletin olumlu edim yükümlülüğü doğuran haklar.
Kurallar ve formüller
- Anayasa değişikliği teklifi: TBMM üye tam sayısının en az üçte biri (200 milletvekili) yazılı teklifiyle
- Kabul: üçte iki (400) ile doğrudan ya da halkoyuna sunulabilir; beşte üç (360) ile 400 arası halkoyu gerekir
Çözümlü örnekler
1Anayasa değişikliği teklifi TBMM'de 380 oyla kabul edilirse ne olur?
Çözümü göster
360 ile 400 arasında kalan kabul oyu, değişikliğin halkoyuna sunulmasını gerektirir.
Sık yapılan hatalar
- Değiştirilemez maddeleri ilk dört madde diye ezberlemek; değiştirilemeyen ilk üç maddedir, 4. madde bu korumayı düzenler.
- Sosyal hakları kişi haklarıyla karıştırmak.
Püf noktası
Sayıları üye tam sayısına (600) bağla: üçte bir 200, beşte üç 360, üçte iki 400.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.