YKS AYT · Biyoloji · Konu 1/5
İnsan Fizyolojisi: Sinir, Endokrin ve Duyu Sistemleri
Özet
AYT biyolojisinin büyük kısmı sistemlerdir. Sinir ve endokrin sistem vücudun düzenleyicisidir; hormonları salgılandığı bez ve etkisiyle eşleştir.
Kavramlar
Nöron
Sinir sisteminin yapı birimi; uyartıyı dendritten akson ucuna iletir. Miyelin kılıf iletimi hızlandırır.
İnsülin ve glukagon
Pankreastan salgılanır; insülin kan şekerini düşürür, glukagon yükseltir.
Hipofiz
Diğer bezlerin çalışmasını düzenleyen ana bez; büyüme hormonu, TSH, ACTH salgılar.
Kurallar ve formüller
- Uyartı iletimi: dinlenme potansiyeli (Na⁺ dışarıda yoğun) → depolarizasyon (Na⁺ içeri) → repolarizasyon (K⁺ dışarı)
Çözümlü örnekler
1Tiroksin hormonu az salgılanırsa metabolizma nasıl etkilenir?
Çözümü göster
Metabolizma hızı düşer; yorgunluk ve kilo artışı görülebilir.
Sık yapılan hatalar
- Sinapsta uyartının çift yönlü iletildiğini sanmak; sinapsta iletim tek yönlüdür.
Püf noktası
Hormon sorusunda "salgılayan bez – hedef – etki" üçlüsünü kur; seçeneklerde genelde biri bozulmuştur.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.