Sözcükte ve Cümlede Anlam
Özet
Anlam soruları ezberden çok bağlamı okumayı ölçer. Bir sözcüğün gerçek, yan, mecaz ve terim anlamı arasındaki farkı kavramak; ardından cümlenin yargısını, amacını ve tonunu yakalamak gerekir.
Kavramlar
Sözcüğün akla gelen ilk anlamı: "keskin bıçak".
Gerçek anlamdan tamamen uzaklaşma: "keskin zekâ".
Bir bilim ya da sanat dalına özgü anlam: matematikte "kök", dil bilgisinde "ek".
Kişiden kişiye değişen değerlendirme öznel; kanıtlanabilir bilgi nesneldir.
Kurallar ve formüller
- Neden-sonuç: "-dığı için, -den dolayı, bu yüzden" · Amaç-sonuç: "-mek için, -sın diye"
- Koşul-sonuç: "-se, -dıkça, -madan" ekleri ve kalıpları
Çözümlü örnekler
1"Bu yıl hasat erken başladığı için pazar fiyatları düştü." cümlesinde hangi anlam ilişkisi vardır?
Çözümü göster
"-dığı için" ile hasadın erken başlaması fiyat düşüşünün nedenidir: neden-sonuç.
Sık yapılan hatalar
- Amaç-sonuç ile neden-sonucu karıştırmak: "-mek için" gelecekteki bir hedefi, "-dığı için" gerçekleşmiş bir nedeni bildirir.
- Deyimi tek tek sözcüklerin gerçek anlamıyla yorumlamak.
Püf noktası
Öznel-nesnel ayrımında "güzel, sıkıcı, en iyi, bence" gibi değerlendirme sözcüklerini işaretle; bu sözcükler cümleyi öznel yapar.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.